Blog

  • Tot wanneer kan een baby draaien in de buik: wat elke ouder wil weten

    Tot wanneer kan een baby draaien in de buik: wat elke ouder wil weten

    Hoe baby’s zich bewegen en draaien in de buik

    Gedurende de zwangerschap heeft een baby eerst veel ruimte om te bewegen. Rond de 20 weken draaien ze makkelijk alle kanten op. Meestal merk je het als de baby plots een andere houding heeft, of als je voelt dat de schopjes ergens anders komen. In deze periode is het normaal dat je baby regelmatig verandert van houding. Er is nog genoeg vruchtwater en de baarmoeder is ruim. Naarmate de weken vorderen en de baby groeit, wordt het draaien lastiger.

    Het moment waarop baby’s meestal draaien naar hoofdligging

    Voor de 36e week van de zwangerschap draaien de meeste baby’s vanzelf met hun hoofd naar beneden. Dit heet hoofdligging. Dit is de beste houding voor de geboorte. Rond deze tijd zijn bijna alle baby’s goed gedraaid. Een klein deel ligt dan nog met de billen of voeten naar beneden. Dat heet stuitligging. Soms blijft een kindje lang in stuit liggen, maar ook dan is er nog een kans dat het zich uit zichzelf draait tot ongeveer week 36 of zelfs soms tot 37 weken.

    Wat als de baby blijft liggen in stuitligging

    Als het kindje na 36 weken nog niet zelf naar de hoofdligging draait, kijkt de verloskundige of gynaecoloog wat de beste stap is. Een methode die vaak wordt geprobeerd, is het uitwendig draaien van de baby. Hierbij duwt een arts of verloskundige voorzichtig op de buik om het kindje te laten draaien. Dit gebeurt meestal tussen week 36 en 38. Na deze periode wordt de kans dat een baby zelf nog draait kleiner, omdat er steeds minder ruimte is in de baarmoeder en het kindje zwaarder wordt. Soms lukt draaien via deze methode, soms lukt het niet en ligt het kindje bij de geboorte in stuit.

    Waarom de ligging van de baby telt vlak voor de bevalling

    De ligging van je baby bepaalt vaak hoe de bevalling verloopt. Ligt de baby met het hoofdje naar beneden, dan is dit de beste uitgangspositie voor een natuurlijke bevalling. Blijft het kindje in stuit liggen, dan zijn er verschillende mogelijkheden. Soms kan je alsnog natuurlijk bevallen, maar het kan ook zijn dat een keizersnede wordt geadviseerd, afhankelijk van hoe de baby en moeder zich voelen. De exacte aanpak bespreek je altijd samen met je arts of verloskundige. Zij kijken samen met jou naar de veiligste keuze voor jou en je baby.

    Wat je zelf kunt merken van het draaien

    Je kunt vaak voelen wanneer het kindje ineens draait. Sommige vrouwen voelen flinke bewegingen of een soort schokken in de buik. Bij anderen voelt het als een grote golf, alsof de baby zich omdraait. Soms verandert het patroon van schopjes: ineens voel je ze lager of hoger dan eerst. Ook als het kindje draait, kan je buik soms van vorm veranderen of op een andere manier aanvoelen. Het is altijd goed om bewegingen te blijven voelen. Merk je ineens weinig beweging of maak je je zorgen? Neem dan altijd contact op met je verloskundige.

    Tips als je baby nog niet is gedraaid

    Blijft je kindje lang in stuit liggen? Dat is meestal niets om je direct zorgen over te maken voor de 36e week. Zelf kun je er niets aan doen dat je baby draait of niet, maar soms helpt het om te bewegen, rustig te blijven en niet te stressen. De meeste baby’s zoeken zelf nog de goede houding op tegen het einde van de zwangerschap. Heb je vragen of maak je je zorgen? Je verloskundige of gynaecoloog kan altijd samen met jou kijken wat mogelijk is en of ingrijpen nodig is.

    Antwoorden op veelgestelde vragen over tot wanneer een baby kan draaien in de buik

    • Tot welke week kan een baby nog zelf draaien in de buik?

      Een baby kan meestal zelf tot 36 weken draaien in de buik. Soms gebeurt dit nog tot 37 weken, maar na 36 weken wordt het steeds minder waarschijnlijk.

    • Wat gebeurt er als de baby niet draait voor de bevalling?

      Als de baby niet draait en in stuit blijft liggen, bespreek je met je zorgverlener welke manier van bevallen het beste is. Soms kun je alsnog gewoon bevallen, soms is een keizersnede veiliger.

    • Kun je zelf iets doen om je baby te helpen draaien?

      Zelf kun je vaak weinig doen om het kindje te laten draaien. Beweging en ontspanning helpen soms, maar meestal kiest het kindje uit zichzelf de houding. Eventueel kan een arts proberen de baby te draaien als het kind in stuit ligt na 36 weken.

    • Hoe weet je of je baby goed ligt?

      De verloskundige voelt tijdens controles hoe de baby ligt. Ook kun je merken dat schopjes op andere plekken voelbaar zijn als de baby draait.

  • Baby zwemmen: vanaf welke leeftijd veilig en leuk?

    Baby zwemmen: vanaf welke leeftijd veilig en leuk?

    Wanneer mag een baby zwemmen is een vraag die veel ouders stellen zodra hun kindje groeit en zich ontwikkelt. Het voelt misschien spannend om samen met je baby het warme zwembadwater in te gaan, maar het is ook een fijn moment waar je samen plezier aan beleeft. Zwemmen met je kindje is goed voor de band en voor het vertrouwen in het water. Toch moet je rekening houden met verschillende dingen voor je die eerste duik neemt. In dit artikel lees je wanneer baby’s mogen zwemmen, welke voorbereidingen belangrijk zijn en waar je allemaal op moet letten om het veilig en gezellig te maken.

    De juiste leeftijd om te beginnen met babyzwemmen

    Veel ouders denken dat je vrij snel met je baby kunt gaan zwemmen. Toch raden experts aan om even te wachten. Voor de meeste baby’s is drie maanden oud een goed moment om met zwemmen te beginnen. Op deze leeftijd groeit je kindje meestal goed, is het afweersysteem sterker en kan het lichaam zich beter aanpassen aan de temperatuur van het water. Sommige ouders kiezen ervoor om te starten na de eerste vaccinaties van hun kindje, die rond de twee maanden plaatsvinden. Je mag babyzwemmen pas echt overwegen als je kindje zich fit voelt, geen koorts heeft en gezond is. Ga nooit zwemmen als je baby ziek is of net een prikje heeft gehad en nog bij moet komen.

    Veiligheid en hygiëne in het zwembad

    De veiligheid van je baby staat altijd voorop. Kies een zwembad waar het water goed schoon is en waar het gedeelte voor baby’s lekker warm is, meestal rond de 32 graden Celsius. De meeste zwembaden hebben speciale momenten en aparte baden voor babyzwemmen, zodat het niet druk is en het water goed op temperatuur blijft. Het is aan te raden om te vragen naar de regels van het zwembad. Gebruik altijd zwemluiers voor je kindje, zodat het water schoon blijft. Zorg er ook voor dat je de spullen bij de hand hebt die je nodig hebt na het zwemmen, zoals een zachte handdoek, een schone luier en eventueel babyolie voor de verzorging van het babyhuidje.

    • zwemluiers
    • zachte handdoek
    • schone luier
    • eventueel babyolie

    Wat je samen kunt doen in het water

    Als je voor het eerst met je baby in het water bent, is alles nieuw voor jullie allebei. Begin altijd rustig. Houd je kindje stevig vast en laat het rustig wennen aan het warme water. In het begin is het al fijn om samen wat rond te dobberen. Je kunt zachtjes heen en weer bewegen of kleine liedjes zingen. In sommige zwembaden kun je meedoen aan groepslessen voor jonge baby’s. Tijdens deze lessen leer je spelletjes, veilige manieren om te bewegen met je baby en hoe je je kindje actief laat meedoen. Baby zwemmen gaat niet om echt leren zwemmen, maar om spelen, bewegen en plezier. Door samen te bewegen in het water ontwikkelt je baby ook de spieren en leert het wat vertrouwd voelt in en rondom water.

    Slimme tips voor je eerste bezoek aan het zwembad

    Een goed begin maakt het zwemmen een stuk prettiger voor jou en je kindje. Neem altijd zwemluiers en extra luiers mee. Kleed je baby pas in het zwembad om, zodat je kindje het niet koud krijgt onderweg. Zet een mutsje op als je na het zwemmen naar buiten loopt, vooral in de koudere maanden. Blijf nooit langer dan een half uur in het water met een jonge baby en let goed op of je kindje niet gaat rillen of heel koud aanvoelt. Geef je baby voor het zwemmen de kans om rustig te drinken, maar ga niet meteen na een voeding het water in. Na het zwemmen kun je je baby nog eens aanleggen of een flesje geven, omdat het best inspannend kan zijn geweest. Vergeet ook niet om zelf een droge set kleren mee te nemen, want je wordt als ouder natuurlijk ook nat.

    Meest gestelde vragen over babyzwemmen

    Moet mijn baby eerst inentingen hebben gehad voor babyzwemmen? Het is verstandig om te wachten tot na de eerste vaccinaties rond twee maanden. Die zorgen ervoor dat je baby beter beschermd is. Veel ouders beginnen met zwemmen als hun baby rond de drie maanden is.

    Heeft mijn baby speciale kleding nodig in het zwembad? Voor baby’s zijn er speciale zwemluiers die ongelukjes opvangen. Meestal vraagt het zwembad om zo’n luier. Sommige ouders doen hun kindje ook een badpakje of zwembroekje aan over de zwemluier.

    Mag ik zwemmen als mijn baby verkouden is? Zwemmen met een baby die verkouden of niet fit is wordt afgeraden. Wacht tot je kindje weer gezond is om het water op te zoeken.

    Waarom is het water in babybaden warmer dan in gewone zwembaden? Jonge baby’s kunnen hun temperatuur nog niet goed regelen. Daarom is het water extra warm, meestal ongeveer 32 graden. Zo blijft je baby op temperatuur en voelt het prettig aan.

  • Wanneer kun je voor het eerst je baby voelen bewegen?

    Wanneer kun je voor het eerst je baby voelen bewegen?

    Het tijdstip waarop je baby zich laat voelen

    Meestal voel je bij een eerste zwangerschap je baby vanaf 20 weken voor het eerst bewegen. Sommige vrouwen merken de bewegingen iets eerder op, rond de 16 weken, zeker als ze al eerder zwanger zijn geweest.

    Bij een volgende zwangerschap herken je het gevoel vaak sneller, omdat je al weet hoe het voelt. Maar het moment kan ook later komen, bijvoorbeeld rond de 22 weken. Het hangt af van verschillende dingen, zoals de ligging van je placenta of hoe gevoelig je zelf bent voor kleine bewegingen in je buik. Ieder lichaam is anders en dat maakt dit moment zo persoonlijk.

    Hoe voelt het als je baby beweegt?

    De eerste bewegingen van je baby kunnen heel subtiel zijn. Het lijkt soms op een zacht getintel, kleine belletjes, of het gevoel dat er vlinders in je buik zijn. Sommigen vergelijken het met een gasbelletje of een zachte plop. Naarmate je verder in de zwangerschap bent, worden de bewegingen sterker en duidelijker. Je kunt na een tijdje zelfs echt schopjes of duwtjes voelen. De meeste vrouwen vinden dit erg geruststellend en kijken er naar uit om contact te maken met hun kindje in de buik. Hoe vaak en hoe sterk je iets voelt verschilt per dag en per zwangerschap.

    Waarom de bewegingen belangrijk zijn

    De bewegingen van je baby zijn een teken dat alles goed gaat in de buik. Een actief kindje is meestal gezond. De bewegingen laten zien dat het kindje groeit en zich ontwikkelt. Het is dus goed om een beetje op te letten hoe vaak je iets voelt. De meeste vrouwen merken dat hun kindje vooral ’s avonds actief is of als ze zelf rustig zitten of liggen. Rond 28 weken heb je vaak door wat het patroon van je kindje is. Je leert vanzelf wanneer jouw baby meestal wakker is en beweegt. Verandert dit patroon sterk, dan kan het goed zijn om extra op te letten.

    Wanneer contact opnemen met je verloskundige of arts

    Het is altijd goed om je zorgverlener te bellen als je je zorgen maakt om de bewegingen van je baby. Voel je rond de 24 weken nog helemaal niets? Of verandert het bewegingspatroon ineens? Heb je het gevoel dat je kindje een stuk minder actief is? Dan is het verstandig om dit te bespreken. Soms is alles in orde, maar soms is het nodig om extra naar de baby te kijken. Zorgverleners nemen deze signalen altijd serieus. Beter een keer te veel bellen dan te weinig, want niemand kent jouw zwangerschap zo goed als jij zelf.

    Veelgestelde vragen over vanaf hoeveel weken baby voelen

    • Geldt het moment waarop ik mijn baby voel voor iedereen hetzelfde?

      Het moment waarop je je baby voelt bewegen is voor iedereen anders. Het kan tussen de 16 en 22 weken zijn, en hangt af van bijvoorbeeld wel of geen eerdere zwangerschap, je lichaam en de ligging van je placenta.

    • Maakt het uit waar je placenta ligt voor het voelen van de baby?

      Ja, als je placenta aan de voorkant van je buik ligt, kun je de bewegingen van je baby later of minder sterk voelen. Een placenta aan de achterkant zorgt meestal dat je het eerder merkt.

    • Is het erg als ik na 20 weken nog niets heb gevoeld?

      Het is niet meteen erg als je nog niets hebt gevoeld na 20 weken. Bij sommige vrouwen duurt het wat langer. Wel is het verstandig om bij 24 weken contact te zoeken met je verloskundige als je nog steeds niets hebt gevoeld.

    • Hoe vaak moet ik de baby voelen bewegen als ik het eenmaal voel?

      Naarmate je zwangerschap vordert, krijg je een idee hoe vaak en wanneer jouw baby beweegt. Er is geen vast aantal bewegingen dat je per dag moet tellen, maar als het patroon verandert of als je de baby langer dan normaal niet voelt, neem dan contact op met je zorgverlener.

    • Voel je een tweede of volgende zwangerschap de baby eerder?

      Vrouwen die al eerder zwanger zijn geweest herkennen de bewegingen vaak sneller. Zij voelen hun baby soms al rond de 16 weken, maar dit hoeft niet altijd zo te zijn.

  • Brood voor je baby: vanaf wanneer en hoe begin je?

    Brood voor je baby: vanaf wanneer en hoe begin je?

    Eerste hapjes tussen vier en zes maanden

    Voor baby’s is melk in de beginmaanden het belangrijkste. Tussen vier en zes maanden kun je echter starten met oefenhapjes. In deze periode raakt je kind stap voor stap gewend aan nieuwe smaken en texturen. Een klein stukje brood zonder korst is dan een mogelijkheid, mits je baby al met andere vaste hapjes heeft geoefend. Begin met een stukje wit of lichtbruin brood, want dit is zacht en makkelijk te eten. Bruin of volkoren kan als je kindje al wat ervaring heeft met vaste voeding, maar bouw dat rustig op. Geef nog geen brood als je baby jonger is dan vier maanden, want hun darmen zijn daar nog niet aan toe.

    Opbouwen en veilig aanbieden van brood

    Zodra je baby vaste voeding wat beter aan kan, kun je vaker wat brood geven. Snijd het in kleine stukjes en verwijder altijd de korst. Broodkorsten zijn namelijk te hard en kunnen verstikkingsgevaar opleveren. Je kunt het brood dopen in moedermelk of flesvoeding zodat het nog zachter wordt. Pas als je kindje goed aan vast voedsel gewend is, kan je langzaam proberen om ook de korst te geven. Let dan extra goed op, vooral als je baby nog niet veel tandjes heeft. Bewaak altijd je kind tijdens het eten, want een baby kan sneller verslikken dan je denkt.

    Welk brood en beleg is geschikt voor jonge kinderen?

    Niet elk brood is even geschikt als eerste hapje. Wit of lichtbruin brood is gemakkelijker te kauwen en daardoor een goede start. Volkorenbrood bevat meer vezels, maar is wat stugger en soms zwaarder te verteren voor jonge baby’s die net beginnen om het te eten. Gebruik sowieso geen brood met pitten, noten of zaden.

    Broodbeleg laat je liever in het begin zo eenvoudig mogelijk. Denk aan zachte margarine, groentespread, geprakt fruit of pindakaas zonder suiker en zonder stukjes noot. Zout en suiker kun je beter helemaal vermijden, want de nieren van een baby zijn daar nog niet op gebouwd.

    Let op binnen de dagelijkse voeding

    Wanneer je baby brood eet, is het belangrijk om te kijken naar het totale menu op een dag. Brood is een bron van koolhydraten, vezels en soms jodium, maar melk, groenten en fruit blijven ook noodzakelijk. Geef dus niet meteen alle maaltijden brood, maar bouw het rustig op naast andere vaste hapjes. Gebruik niet te veel brood per dag, zeker in het begin. Een tot twee kleine stukjes zijn voldoende om te oefenen. Kijk altijd goed of je baby alles goed wegslikt en geen verstoppingsklachten krijgt. Zorg er tenslotte voor dat je baby water krijgt aangeboden als je start met meer vaste voeding, want vezelrijk eten vraagt om voldoende drinken.

    Meest gestelde vragen over wanneer brood baby

    • Vanaf welke maand mag een baby beginnen met brood?

      De meeste baby’s mogen tussen vier en zes maanden voor het eerst een stukje brood proberen. Brood zonder korst is het makkelijkst om te starten. Alleen als je baby nog geen oefenhapjes heeft gehad, kun je beter nog wachten.

    • Waarom moet je de korst van het brood weglaten bij jonge baby’s?

      De korst van brood is vaak te hard voor jonge baby’s en verhoogt het risico op verslikken. Het is veiliger om in het begin alleen het zachte gedeelte te geven. Later, als je baby meer tandjes heeft en beter kan kauwen, kun je voorzichtig proberen met korstjes.

    • Wat is het beste broodbeleg voor een baby die net begint met brood?

      Smeuïg en zacht beleg zoals geprakte banaan, groentespread, smeerbare margarine, roerei of pindakaas zonder suiker en zonder stukjes en zonder toegevoegd zout of suiker zijn geschikt. Vermijd kaas en vleeswaren met veel zout.

    • Mag een baby ook volkorenbrood eten?

      Volkorenbrood bevat veel vezels en voedingsstoffen, maar is ook steviger. Begin eerst met wit of lichtbruin brood. Als je baby wat ouder is en goed kan kauwen, kun je overgaan op volkorenbrood.

    • Hoe vaak mag ik mijn baby brood geven per dag?

      Een baby die net met brood begint, hoeft nog niet bij elke maaltijd brood. Een tot twee kleine stukjes per dag zijn meestal genoeg naast andere vaste hapjes.

  • Alles over voeding voor je baby van 3 maanden

    Alles over voeding voor je baby van 3 maanden

    Hoeveel melk voor een baby van 3 maanden

    In de derde maand drinkt een baby meestal nog alleen melk, uit de borst of uit een fles. De hoeveelheid hangt af van het gewicht van je baby. Gemiddeld weegt een baby van 3 maanden ongeveer 6,5 kilo. Je kunt voor de flesvoeding een simpele berekening gebruiken: 130 milliliter melk per kilogram lichaamsgewicht per dag. Dat betekent dat een baby van 6,5 kilo dagelijks zo’n 845 milliliter melk nodig heeft. Dit deel je vaak over 5 voedingen, dus krijgt je baby ongeveer 170 tot 180 milliliter per fles. Geef je borstvoeding, dan is het handig om naar de hongersignalen van je kindje te kijken en op verzoek te voeden.

    Verschillen per baby en signalen van honger

    Niet elke baby is hetzelfde. Het kan zijn dat jouw kindje iets meer of minder melk neemt. Sommige baby’s zijn tevreden met een iets kleiner flesje, terwijl anderen juist wat vaker willen drinken. Hongersignalen herkennen bij een baby is dan belangrijk. Denk aan zoekende mondbewegingen, smakken, de handen naar de mond brengen of onrustig worden. Als je baby te vaak spuugt, veel melk laat staan of snel aankomt, kan hij misschien wat minder nodig hebben. Andersom, als je baby onrustig is na een voeding of vaak hongerig lijkt, kan het beter zijn om iets extra’s aan te bieden na overleg met de jeugdverpleegkundige.

    Vaste tijden en een rustig ritme

    Op de leeftijd van drie maanden komt er vaak meer regelmaat in het voedingsschema. Veel baby’s drinken dan om de drie tot vier uur, met de nacht ertussen. Tussen de voedingen door slapen ze meestal wat langer door dan in de eerste weken. De meeste baby’s hebben vijf voedingen per dag, soms zes als het nachtritme nog niet helemaal vast is. Blijf altijd letten op het gedrag van je baby: een prettig en tevreden kindje dat goed groeit, krijgt bijna altijd genoeg binnen, ook als het patroon soms een beetje afwijkt van het gemiddelde.

    Borstvoeding en flesvoeding: wat zijn de verschillen?

    Geef je borstvoeding, dan hoef je de precieze hoeveelheid niet altijd te weten. Je baby drinkt vanzelf wat hij nodig heeft, zo vaak als dat hij honger heeft. Meestal is dit tussen de zes en acht keer per dag in het begin, maar dit kan afnemen naarmate je baby ouder wordt. Bij flesvoeding weet je precies hoeveel melk je baby krijgt. Vooral aan het einde van de tweede maand en in de derde maand zie je de flesjes steeds wat groter worden. Let altijd op de bereidingsinstructies op de verpakking en maak de melk klaar volgens het advies. Zorg dat je baby goed rechtop zit bij het drinken en neem rustig de tijd. Baby’s drinken meestal in tien tot twintig minuten een fles leeg.

    Wanneer overstappen op andere voeding?

    Op drie maanden krijgt de baby nog alleen melk. Vaste voeding zoals pap of groenten is nog niet aan de orde. Dit komt pas rond de leeftijd van vier tot zes maanden. Borst- of kunstvoeding heeft op deze leeftijd alles wat je baby nodig heeft. Extra water, sap of thee is niet nodig en kan zelfs schadelijk zijn. Ook tussendoortjes zoals rijstwafel of een beetje yoghurt zijn nu nog te vroeg. Vertrouw op het voedingsschema en wacht tot het advies van het consultatiebureau of de jeugdarts als je wilt weten wanneer het tijd is voor de volgende stap in voeding.

    Meest gestelde vragen over voeding voor baby’s van 3 maanden

    • Hoeveel flesvoeding mag een baby van 3 maanden maximaal per dag?

      Voor een baby van 3 maanden is het advies om niet meer dan 1 liter melk per dag te geven. Te veel flesvoeding kan belastend zijn voor de nieren van de baby.

    • Wat doe ik als mijn baby minder drinkt dan het gemiddelde?

      Als je baby minder drinkt dan gemiddeld, maar goed groeit en levendig is, is er meestal niets aan de hand. Houd het gewicht en gedrag van je baby in de gaten. Overleg bij twijfel altijd met het consultatiebureau of de huisarts.

    • Kan ik mijn baby van 3 maanden ook water of thee geven?

      Een baby van 3 maanden heeft geen extra water of thee nodig. Flesvoeding of borstvoeding is voldoende en bevat alles wat je baby nodig heeft. Geef geen andere dranken.

    • Na hoeveel uur mag ik weer een voeding geven?

      Tussen de voedingen zit meestal drie tot vier uur. Merk je dat je baby eerder honger heeft, dan mag je gerust een klein beetje eerder voeren maar probeer een goed ritme aan te houden.

    • Wanneer kan mijn baby starten met vaste voeding?

      Vaste voeding zoals groentehapjes kan vanaf vier maanden, maar soms wacht het consultatiebureau tot zes maanden. Tot die tijd is melk voldoende.

  • Veilig slapen vanaf het begin met een slaapzak voor je baby

    Veilig slapen vanaf het begin met een slaapzak voor je baby

    De vraag wanneer slaapzak baby speelt, komt vaak voorbij bij kersverse ouders. Een goede nachtrust is belangrijk voor baby’s, maar ook het veilig slapen telt. Veel ouders vragen zich daarom af of hun kindje meteen een slaapzakje aankan, of dat er een speciaal moment is om ermee te beginnen. In dit artikel lees je wanneer je baby in een slaapzak slaapt en waar je op let voor het comfort en de veiligheid van jouw kindje.

    Direct starten met een babyslaapzak is mogelijk

    Veel ouders denken dat een slaapzak pas nodig is na een paar maanden. Toch is het zo dat je baby al vanaf de geboorte in een babyslaapzakje mag slapen. Het zorgt ervoor dat je baby warm blijft zonder risico dat het beddengoed over het gezicht komt. Dit is extra fijn, omdat losliggende dekens gevaarlijk kunnen zijn voor wie nog niet zelf kan draaien of de dekens weg kan trappen. Met een aansluitende slaapzak kun je jouw baby veilig en geborgen laten slapen vanaf de allereerste dag. Sommige ouders kiezen ervoor om in de eerste weken te starten met een inbakerdoek. Dit is vooral voor baby’s die zichzelf snel wakker zwaaien. Zodra je kind niet meer ingebakerd hoeft te worden, kun je overstappen op een slaapzak.

    De juiste maat en het juiste materiaal kiezen

    Niet iedere slaapzak past bij elk kindje. Het is handig om altijd te kijken welke maat het beste aansluit bij je baby. De slaapzak mag niet te groot zijn, zodat je baby er niet in kan schuiven. Aan de andere kant moet hij ook niet te strak zitten. Kijk goed naar het gewicht en de lengte van je kindje en stem daar de maat op af. Er bestaan slaapzakjes voor prematuur geboren kinderen, maar ook grotere maten voor als je kind snel groeit. Daarnaast kan het materiaal verschillen. In de zomer kies je een dun katoenen slaapzakje dat luchtig is, terwijl in de winter een dikkere versie met bijvoorbeeld fleece of wol fijn kan zijn. Het is handig om per seizoen te kijken welk soort slaapzak past bij de temperatuur op de babykamer.

    Waarom een slaapzak veiliger is dan dekens

    Baby’s blijven vaak niet stil liggen, waardoor een losse deken snel over het gezichtje kan komen. Dit wil je voorkomen, omdat het voor verstikkingsgevaar zorgt. Een babyslaapzak sluit goed aan rondom nek en armpjes, zodat er niks kan verschuiven. Daarnaast voorkomt het dat je baby zich blootwoelt. Je kind blijft goed op temperatuur slapen, wat erg prettig is in de koudere maanden. Een andere handige eigenschap is dat een slaapzak het moeilijker maakt om uit eigen bed te klimmen als je kindje ouder wordt en beweeglijker is. Hierdoor voelt niet alleen je baby zich veilig, maar kun jij als ouder ook met een gerust hart slapen.

    Extra hints voor comfortabel en veilig gebruik

    Naast de vraag wanneer je begint met een slaapzak voor je baby, zijn er nog een paar dingen belangrijk om te weten. Let altijd goed op of de slaapzak past bij de lengte, het gewicht en de slaaphouding van je kindje. Controleer of er geen losse touwtjes, kapotte ritsen of andere gevaarlijke onderdelen aan zitten. Wissel van slaapzak bij het veranderen van seizoen en temperatuur. Het is handig om twee exemplaren in huis te hebben, zodat je er altijd eentje kunt wassen als het nodig is. Kijk ook naar de TOG-waarde van het slaapzakje. Deze waarde geeft aan hoe warm de stof is, zodat je goed kunt inschatten welke kleding je kind er nog onder nodig heeft. In een warme kamer is een dun slaapzakje met alleen een rompertje eronder vaak genoeg.

    • Let altijd goed op of de slaapzak past bij de lengte, het gewicht en de slaaphouding van je kindje.
    • Controleer of er geen losse touwtjes, kapotte ritsen of andere gevaarlijke onderdelen aan zitten.
    • Wissel van slaapzak bij het veranderen van seizoen en temperatuur.
    • Het is handig om twee exemplaren in huis te hebben, zodat je er altijd eentje kunt wassen als het nodig is.
    • Kijk ook naar de TOG-waarde van het slaapzakje. Deze waarde geeft aan hoe warm de stof is, zodat je goed kunt inschatten welke kleding je kind er nog onder nodig heeft.
    • In een warme kamer is een dun slaapzakje met alleen een rompertje eronder vaak genoeg.

    Veelgestelde vragen over wanneer slaapzak baby

    • Mag een baby direct na de geboorte in een slaapzak?

      Een baby mag direct vanaf de geboorte in een slaapzak slapen. Zolang de slaapzak goed aansluit en geschikt is voor de maat en het gewicht, is dit veilig.

    • Welke maat moet ik kiezen voor een babyslaapzak?

      De maat van een babyslaapzak hangt af van de lengte en het gewicht van je baby. Het is belangrijk dat de armpjes niet zomaar door het gat kunnen schuiven en het hoofdje niet in de zak verdwijnt.

    • Wanneer stap ik over van een inbakerdoek naar een slaapzak?

      Als je baby toe is aan meer bewegingsvrijheid of sterk kan rollen, dan kun je het beste overstappen van een inbakerdoek naar een slaapzak.

    • Kan een babyslaapzak in alle seizoenen worden gebruikt?

      Er zijn verschillende soorten en diktes slaapzakken, die geschikt zijn voor elk seizoen. In de winter kies je een dikkere, warme slaapzak, en in de zomer juist een dunne en luchtige variant.

  • Het bijzondere moment waarop je de baby voelt bewegen

    Het bijzondere moment waarop je de baby voelt bewegen

    De eerste bewegingen in je buik

    Voor veel vrouwen gebeurt het voelen van de eerste bewegingen ergens tussen de 16 en 20 weken zwangerschap. Zeker bij een eerste kindje is het gebruikelijk dat je iets later iets merkt, meestal vanaf de twintigste week. Verwacht je voor de tweede keer, dan kan het wat eerder zijn, soms al rond week 16. De allereerste bewegingen zijn vaak heel subtiel. Het voelt een beetje als vlinders, een zacht gekriebel of een beetje gekabbel in je buik. Het duurt even voordat je goed weet dat het echt de baby is die je voelt en niet gewoon je darmen of een steekje. Maar na een paar keer herken je het steeds makkelijker.

    Waarom de eerste keer verschilt per zwangerschap

    Niet iedere vrouw voelt de baby op hetzelfde moment. Verschillen komen door meerdere dingen. De plaats van de placenta speelt een rol. Zit de placenta aan de voorkant van je buik, dan duurt het meestal wat langer voordat je de baby voelt. Dit komt doordat de placenta de bewegingen als een kussentje opvangt. Ook je eigen lichaamsbouw en gevoeligheid maken uit wanneer je het bewust gaat waarnemen. Bij een eerste zwangerschap ben je vaak nog zoekende naar wat je voelt. Zodra je vaker zwanger bent geweest, herken je de signalen sneller en voel je daardoor eerder de bewegingen.

    Hoe het voelt als de baby gaat bewegen

    Het gevoel van beweging begint licht en wordt sterker naarmate je zwangerschap vordert. In het begin lijkt het dus meer op een kriebel of plopje. Hoe verder je in de zwangerschap bent, hoe krachtiger en duidelijker de bewegingen worden. Je merkt dan schopjes, kleine draaiingen en gestrek. Vaak zijn de bewegingen te voelen als je rustig zit of ligt, omdat je dan beter op je lichaam let. Sommige vrouwen merken dat de baby juist gaat bewegen wanneer zij willen gaan slapen. Dit kan voor een verrassend gevoel zorgen, maar het geeft vooral aan dat het goed gaat met je kindje.

    Wat als je de baby nog niet voelt?

    Het is heel normaal als je in het begin nog twijfelt of je al bewegingen voelt. Meestal hoef je je nog geen zorgen te maken als je voor de twintigste week niets merkt. Sommige vrouwen voelen het zelfs pas daarna voor het eerst. Belangrijk is om niet te vergelijken en te luisteren naar je eigen lichaam. Wel geldt het advies om, als je na 24 weken geen bewegingen voelt, contact te zoeken met je verloskundige of de gynaecoloog. Ook als je merkt dat het aantal bewegingen minder wordt of ineens stopt, is het verstandig om hulp te vragen. Zij kunnen met een controle bekijken of het allemaal goed gaat.

    Hoe je het voelen van de baby kunt stimuleren

    Ben je benieuwd of je kindje al actief is en wil je voelen wanneer de baby beweegt? Soms helpt het om even rustig te gaan liggen en alleen te letten op je buik. Na het eten of als je een glas koude drank neemt, komen baby’s soms in actie. Praten of zachtjes over je buik aaien kan bewegen ook uitlokken. Toch blijft het per keer verschillend. Elk kind heeft een ander ritme, de een is wat drukker, de ander juist wat rustiger.

    Veelgestelde vragen over de eerste bewegingen van je baby

    Wat voel je als je baby voor het eerst beweegt? De eerste bewegingen van de baby in je buik voelen meestal zacht, zoals vlinders, bubbels of een lichte plop. Het kan lijken op darmen die rommelen, maar na een tijdje herken je het verschil.

    Is het erg als je de baby later dan 20 weken voelt? Het is niet meteen erg als je de baby pas na 20 weken voelt. Sommige vrouwen merken het later door bijvoorbeeld de ligging van de placenta. Als je na 24 weken nog niets merkt, neem dan contact op met je verloskundige.

    Komen bewegingen meestal op vaste tijden voor? Niet elke baby beweegt op vaste tijden, maar veel moeders merken dat het kindje vaak actief is als zij zelf rustig zijn. Sommige baby’s zijn ’s avonds of na het eten drukker.

    Kan je de baby ook minder goed voelen bij een bepaalde ligging? Ja, als de placenta aan de voorkant van je buik ligt of als je kindje met de rug naar buiten draait, kan het lastiger zijn om bewegingen te voelen.

  • Veilig zwemmen met je baby: vanaf wanneer en waar let je op?

    Veilig zwemmen met je baby: vanaf wanneer en waar let je op?

    Wanneer zwemmen met baby voor het eerst mogelijk is, hangt af van de leeftijd en gezondheid van je kind. Veel ouders kijken uit naar het moment dat ze samen het zwembad in kunnen. Water geeft plezier en is goed voor de band met je baby. Toch is het belangrijk om goed te weten wanneer je samen veilig het water in kunt en waar je rekening mee moet houden.

    Op welke leeftijd kun je beginnen met samen zwemmen

    De meeste baby’s mogen vanaf ongeveer drie maanden oud voor het eerst samen zwemmen. Het jonge lijfje is dan sterk genoeg en je kind kan zijn lichaamstemperatuur beter regelen. Sommige zwembaden bieden babyzwemmen aan vanaf acht weken. Toch wachten de meeste ouders tot hun baby iets ouder is. Zeker als je baby te vroeg geboren is of nog niet goed groeit, is het verstandig om het zwemmen even uit te stellen. Overleg altijd met het consultatiebureau als je twijfelt of je kind er al klaar voor is. Is je baby gezond, dan kun je meestal rond de drie maanden samen het zwembad in. Kies bij voorkeur voor een speciaal babyuurtje of een rustig tijdstip.

    De voordelen van zwemmen met je baby

    • Zwemmen samen heeft veel voordelen. Het is gezellig en je bouwt een sterke band met je kind op.
    • In het warme water kan je baby zich vrij bewegen, ook als hij dat op het droge nog niet zo goed kan.
    • De beweging in het water stimuleert de spieren en de motoriek.
    • Veel baby’s worden na het zwemmen lekker moe en kunnen daarna goed slapen.
    • Daarnaast leert je kind op jonge leeftijd wat water is en hoe het voelt. Hierdoor kan je baby later makkelijker leren zwemmen.
    • Ook kan babyzwemmen helpen bij het ontspannen en kalmeren van je kindje.
    • Sommige ouders merken dat hun baby minder krampjes heeft na een bezoekje aan het zwembad.

    Praktische tips voor het eerste zwemavontuur

    Een goede voorbereiding is belangrijk om samen veilig te zwemmen. Check altijd of het zwembad een babyvriendelijk uur heeft. Het water moet warm genoeg zijn: gemiddeld tussen de 31 en 33 graden. Let op dat de ruimte rondom het bad ook warm is, zodat je baby niet afkoelt. Neem een speciale zwemluier mee; deze houdt eventuele ongelukjes tegen. Neem ook een extra handdoek, schone kleren en eventueel een badcape mee. Voel goed of je baby zich prettig voelt in het water. Begin met een korte sessie van tien tot vijftien minuten en bouw het langzaam op. Let goed op de signalen van je baby: ga het water uit als je kindje het koud krijgt, moe of onrustig wordt. Douche na het zwemmen je baby goed af om chloor van het huidje te spoelen.

    • Check altijd of het zwembad een babyvriendelijk uur heeft.
    • Het water moet warm genoeg zijn: gemiddeld tussen de 31 en 33 graden.
    • Let op dat de ruimte rondom het bad ook warm is, zodat je baby niet afkoelt.
    • Neem een speciale zwemluier mee; deze houdt eventuele ongelukjes tegen.
    • Neem ook een extra handdoek, schone kleren en eventueel een badcape mee.
    • Voel goed of je baby zich prettig voelt in het water.
    • Begin met een korte sessie van tien tot vijftien minuten en bouw het langzaam op.
    • Let goed op de signalen van je baby: ga het water uit als je kindje het koud krijgt, moe of onrustig wordt.
    • Douche na het zwemmen je baby goed af om chloor van het huidje te spoelen.

    Waar moet je extra op letten bij zwemmen met jonge baby’s

    • Het is niet voor alle baby’s even veilig om vroeg het water in te gaan. Baby’s met eczeem, een lagere weerstand, of luchtwegproblemen kun je beter niet direct meenemen naar een zwembad.
    • Ook bij koorts of andere ziekteverschijnselen is het verstandiger om even te wachten tot je baby weer helemaal fit is.
    • Let in ieder geval altijd goed op de temperatuur van het water en hou je kind dicht tegen je aan.
    • Laat je baby nooit alleen in het water, ook niet voor een paar seconden.
    • Kies bij voorkeur voor zwembaden die ervaring hebben met baby’s, omdat ze goed letten op schoon water en een comfortabele temperatuur.
    • Ben je zelf net bevallen? Wacht minimaal zes weken zodat je lichaam goed hersteld is voor je begint.
    • Overleg bovendien altijd bij twijfel even met de arts.

    Meest gestelde vragen over wanneer zwemmen met baby

    • Vanaf welke leeftijd kun je veilig zwemmen met je baby? Vanaf ongeveer drie maanden mag je meestal samen in het water. Sommige zwembaden laten gezonde baby’s al met acht weken toe, maar vaker wordt drie maanden als richtlijn aangehouden.
    • Hoe lang mag een baby in het zwembad blijven? De eerste keren kun je het beste niet langer dan tien tot vijftien minuten samen zwemmen. Later kun je dit rustig opbouwen als je baby het fijn vindt en warm blijft.
    • Waar moet ik specifiek op letten in het zwembad? Let vooral goed op de temperatuur van het water en de omgeving. Het water moet tussen de 31 en 33 graden zijn. Gebruik altijd een zwemluier en neem een badcape of extra handdoek mee om je baby direct warm te houden na het zwemmen.
    • Heeft babyzwemmen risico’s? Babyzwemmen is veilig als je zorgt voor goed warm water, je baby gezond is en je hem nooit alleen laat. Let ook op tekenen van kou, moeheid of ongemak, zodat je op tijd uit het water kunt gaan.
  • Doorslapen bij baby’s: zo ontwikkelt het slaapritme van je kind

    Doorslapen bij baby’s: zo ontwikkelt het slaapritme van je kind

    Het slaapritme in de eerste maanden

    In de eerste maanden na de geboorte heeft een baby nog geen vast slaapritme. Een pasgeboren kind slaapt verdeeld over de dag en nacht, vaak in blokken van twee tot vier uur. De meeste baby’s worden ’s nachts wakker omdat ze eten nodig hebben. Een baby kan in deze periode tot wel zestien uur per dag slapen, maar dit gebeurt dus in korte stukjes. Voor ouders betekent dit regelmatig opstaan en weinig nachtrust. Het duurt vaak tot de leeftijd van vier tot zes maanden voordat een kind langere tijd achter elkaar slaapt.

    Van korte slaapjes naar doorlopende nachten

    Bij het ouder worden verandert het slaappatroon van een baby. Ongeveer vanaf vier maanden gaat een kindje steeds meer het verschil merken tussen dag en nacht. De periode van kort slapen wordt langzaam minder en de tijd die ’s nachts wordt doorgeslapen wordt steeds langer. Volgens artsen en slaapcoaches begint doorslapen meestal rond de leeftijd van vier tot zes maanden. Dit betekent niet altijd een hele nacht zonder onderbreking, maar vaak vijf tot zes uur achter elkaar zonder hulp van de ouders. Vaak valt het eerste blok met langer slapen tussen middernacht en vroeg in de ochtend. Sommige kinderen doen er iets langer over voordat ze dit patroon oppikken en dat is volledig normaal.

    Factoren die het slapen beïnvloeden

    Er zijn verschillende redenen waarom het doorslapen bij baby’s per kind verschilt. De een heeft sneller voldoende voeding of is van nature een stevige slaper, terwijl de ander vaker wakker wordt door honger, een natte luier of behoefte aan nabijheid. Andere factoren zoals groei, sprongetjes in de ontwikkeling of doorkomende tandjes kunnen invloed hebben op het slaapgedrag. Ook speelt het karakter van een kind een rol. Sommige baby’s zijn van zichzelf gevoeliger voor prikkels of hebben meer moeite met loslaten en slapen daardoor onrustiger.

    Tips om het doorslapen te stimuleren

    • Houd bijvoorbeeld een duidelijk verschil tussen dag en nacht. Maak het overdag licht en zorg voor geluid en beweging, terwijl de nacht juist rustig en donker blijft.
    • Een vast slaapritueel kan bijdragen aan voorspelbaarheid en een veilig gevoel; denk aan samen een boekje lezen, een zacht muziekje of een kort knuffelmoment.
    • Door elke avond ongeveer hetzelfde te doen, leert een kind dat het bijna tijd is om te slapen.
    • Daarnaast is het slim om even te wachten voordat je naar een baby toe gaat als hij of zij kort huilt.
    • Soms vallen baby’s vanzelf weer in slaap nadat ze even wakker zijn geworden.

    Het belang van geduld en vertrouwen

    Het proces naar doorslapen vraagt tijd. Het is normaal dat ouders zich regelmatig afvragen wanneer hun baby eindelijk een nacht doortrekt. Vergelijk het niet te veel met anderen: elk kind volgt zijn eigen tempo. Voldoende rustmomenten overdag, een heldere structuur en veel liefde helpen allemaal mee. Vergeet niet dat doorslapen voor baby’s medisch gezien al betekent dat ze vijf tot zes uur achter elkaar slapen, ook al lijkt dat voor volwassenen misschien niet zoveel. Vertrouwen hebben in je kind en in jezelf als ouder, geeft vaak de meeste rust.

    Meest gestelde vragen over doorslapen bij baby’s

    • Vraag: Wanneer kan ik verwachten dat mijn baby langer dan zes uur achter elkaar slaapt?

      De meeste baby’s slapen rond de leeftijd van vier tot zes maanden langer dan zes uur achter elkaar. Dit verschilt per kind. Sommige baby’s slapen eerder door, andere pas iets later.

    • Vraag: Heeft voeding invloed op het doorslapen van een baby?

      Voeding heeft invloed op het slaapgedrag van een baby. Kinderen die dicht bij elkaar voedingen krijgen, worden sneller wakker van honger. Zodra een baby langer verzadigd is, zal hij vaak ook vanzelf langer slapen.

    • Vraag: Is het normaal dat mijn kind soms weer onrustig gaat slapen na een tijd doorslapen?

      Het is normaal dat een baby na een periode van doorslapen weer vaker wakker wordt. Dit kan gebeuren door groeispurten, verlatingsangst, doorkomende tandjes of veranderingen in het dagelijks leven.

    • Vraag: Wat moet ik doen als mijn baby na negen maanden nog niet doorslaapt?

      Als een baby na negen maanden nog niet doorslaapt, is dat meestal niet meteen zorgelijk. Sommige kinderen hebben nu eenmaal meer tijd nodig. Twijfel je of je kind genoeg slaap krijgt of ervaar je veel onrust? Dan kun je altijd advies vragen aan het consultatiebureau.

  • Alles wat je wilt weten over hoeveel kunstvoeding een baby nodig heeft

    Alles wat je wilt weten over hoeveel kunstvoeding een baby nodig heeft

    Hoeveel kunstvoeding een baby krijgt, is een belangrijke vraag voor veel ouders. Zeker in de eerste maanden ben je bezig met het opbouwen van een goede voedingsroutine. Kunstvoeding is een alternatief voor borstvoeding. Het geeft je kindje voeding en vocht om goed te groeien en zich te ontwikkelen. Maar hoeveel melk geef je precies? Het hangt af van de leeftijd, het gewicht en de behoefte van jouw baby. Met heldere uitleg en bruikbare tips kom je met meer vertrouwen de eerste maanden door.

    Richtlijnen voor de hoeveelheid melk per dag

    De meeste baby’s krijgen in de eerste zes maanden alleen melk, of dit nu uit de borst of uit de fles komt. Een handige vuistregel: een baby heeft ongeveer 150 milliliter melk per kilo lichaamsgewicht per dag nodig. Stel, je kind weegt 5 kilo. Dan geef je ongeveer 750 milliliter verdeeld over alle voedingen van de dag. Dit is een gemiddelde; sommige baby’s drinken iets meer of minder omdat hun behoefte kan wisselen. Let daarom altijd goed op de signalen van je kindje. Honger en verzadiging laat hij soms duidelijk merken met huilen of wegdraaien van de fles. Toch is het prettig een richtlijn te hebben, zodat je weet waar je op kunt letten.

    Hoe vaak drinkt een baby gedurende de dag

    Jonge baby’s drinken vaak acht tot tien keer per dag. Naarmate een baby ouder wordt, wordt het aantal voedingen minder. Na ongeveer drie tot vier maanden gaan veel baby’s naar zes tot zeven flesjes per dag. Grotere baby’s van rond de zes maanden komen vaak toe met vijf tot zes voedingen. Verdeel de dagelijkse hoeveelheid melk goed over deze momenten. Bijvoorbeeld door overdag vaker een wat kleinere hoeveelheid te geven. Zo bouw je een vast ritme op waar je kindje aan kan wennen. Observeer wat werkt voor jouw situatie en pas aan als dat nodig is.

    Invloed van het gewicht en de groei

    Het gewicht van je baby bepaalt in grote lijnen hoeveel flesvoeding hij krijgt. Baby’s met een hoger geboortegewicht of groeispurt hebben soms meer melk nodig dan kinderen met een lager gewicht. Houd daarom niet alleen het aantal flesjes in de gaten, maar weeg je kindje ook met regelmaat. Zo signaleer je snel of hij op het juiste gewicht blijft. Groeit je baby goed, maar laat hij soms wat melk staan? Geen probleem; baby’s hebben van nature een goed hongergevoel en stoppen vaak bij verzadiging. Blijft je kindje structureel te weinig groeien of te veel spugen? Overleg dan met het consultatiebureau of je huisarts voor advies.

    Overstappen op vaste voeding en drinkgedrag

    Vanaf ongeveer vier tot zes maanden kunnen baby’s langzaam beginnen met vaste voeding. Denk aan een lepeltje groente of fruit. In deze fase wordt melk nog steeds als basis gezien, maar de totale hoeveelheid zal langzaam afnemen. Naast melk krijgt je baby nu kleine hapjes bij. De richtlijn voor de hoeveelheid kunstvoeding wordt dan lager. Gemiddeld drinken baby’s vanaf deze leeftijd 600 tot 900 milliliter per dag. Kijk goed naar het drinkgedrag en de interesse in vaste voeding. Sommige baby’s willen al snel nieuwe smaken proberen, terwijl anderen vooral melk blijven drinken. Dit is heel normaal.

    Meest gestelde vragen over hoeveel kunstvoeding een baby nodig heeft

    • Hoe weet ik of mijn baby genoeg flesvoeding krijgt?

      Je ziet dat je baby genoeg flesvoeding krijgt als hij goed groeit en actief is. Genoeg natte luiers (zes tot acht per dag) zijn ook een goed teken. Blijft je baby tevreden na het drinken en groeit hij volgens het schema van het consultatiebureau? Dan kun je gerust zijn.

    • Mag ik mijn baby altijd laten drinken als hij honger heeft?

      Je mag je baby altijd voeding geven als hij honger lijkt te hebben. Zeker jonge baby’s drinken op verzoek, niet op de klok. Houd de dagelijkse totale hoeveelheid in de gaten, maar luister vooral naar je kindje.

    • Moet ik de fles helemaal leeg laten drinken?

      Het is niet belangrijk dat een baby de fles altijd helemaal leegdrinkt. Baby’s stoppen vanzelf als ze genoeg hebben gehad. Dwing hem nooit om de fles op te maken, dat kan naar worden ervaren.

    • Wat als mijn baby toch meer vraagt dan het gemiddelde?

      Er zijn baby’s die meer honger hebben. Als je kindje goed groeit en niet te zwaar wordt, is het soms prima iets meer te geven. Overleg bij twijfel met het consultatiebureau.

    • Hoe snel verhoog ik de hoeveelheid kunstvoeding?

      Verhoog de hoeveelheid voeding langzaam mee met het gewicht van je baby. Vaak groei je automatisch met je baby mee, door zijn signalen goed te volgen. Elke week groeit je kindje een beetje; pas de hoeveelheid dus per week aan als dat nodig is.