De hoektanden van je baby komen door tussen ongeveer 16 en 23 maanden. Ze verschijnen dus later dan de snijtanden en de eerste melkkiezen, en staan bekend als een van de pijnlijkere doorkomeriers. Dat komt doordat hoektanden een scherpe punt hebben en door steviger tandvlees moeten breken dan de snijtanden eerder deden.
Wanneer komen de hoektanden bij baby’s door?
Volgens de Jeugdgezondheidszorg verschijnen de hoektanden bij de meeste baby’s en peuters tussen 16 en 23 maanden. De onderste hoektanden komen gemiddeld iets later dan de bovenste, maar de volgorde verschilt per kind. Ter vergelijking: de eerste snijtanden doken al op rond 6 tot 10 maanden, dus de hoektanden laten nog een flink tijdje op zich wachten.
Het gaat in totaal om vier hoektanden: twee boven en twee onder, één aan elke kant. Ze zitten direct naast de snijtanden en vullen het gebit aan tot een completer rij tanden. Na de hoektanden komen nog de tweede melkkiezen, waarmee het volledige melkgebit met twintig tanden rond de leeftijd van twee tot drie jaar compleet is.
Herkennen dat de hoektanden doorkomen
Je merkt meestal vrij snel dat er iets speelt. De meest voorkomende tekenen zijn:
- Meer kwijlen dan normaal
- Zuigbehoefte of extra op dingen bijten
- Prikkelbaar of onrustig gedrag, vooral ’s avonds
- Rood, opgezwollen tandvlees op de plek van de hoektand
- Moeite met slapen of vaker wakker worden
- Wangen die iets roder zien aan de kant waar de tand doorkomt
Koorts wordt soms in verband gebracht met tandjes krijgen, maar een temperatuur boven 38 graden is geen direct gevolg van doorkomende tanden. Heeft je kind echte koorts, kijk dan ook naar andere oorzaken zoals een infectie.
Wat kun je doen bij pijn door de hoektanden?
Hoektanden doen bij veel kinderen meer pijn dan eerdere tanden, simpelweg omdat ze een grotere doorsnede hebben en de punt door het tandvlees moet breken. Een paar dingen helpen echt:
- Bijtring of bijtspeelgoed: gekoeld (niet bevroren) bijtspeelgoed verlichting de druk op het tandvlees.
- Masseren: zachtjes met een schone vinger over het tandvlees wrijven geeft veel kinderen rust.
- Gekoeld voedsel: een stukje gekoelde komkommer of een koud washandje om op te kauwen werkt goed voor oudere baby’s die al vaste voeding eten.
- Pijnstiller: bij ernstige onrust of pijn kun je paracetamol (kinderformule, op gewicht gedoseerd) inzetten. Overleg bij twijfel met de huisarts of apotheker.
Tandvleesgels met lidocaïne worden tegenwoordig afgeraden voor baby’s en peuters, omdat de werkzame stof in te hoge doses schadelijk kan zijn. Kies liever voor de bovenstaande middelen.
Hoektanden verzorgen zodra ze door zijn
Zodra een hoektand zichtbaar is, hoor je hem mee te poetsen bij de dagelijkse tandenpoetsbeurt. Gebruik een zachte tandenborstel op maat voor peuters en een kleine hoeveelheid fluoridepasta (maximaal een erwtengrootje). Poets minstens twee keer per dag, ook de binnenkant en de kanten van de tanden.
Hoektanden in het melkgebit zijn tijdelijk, maar ze houden de ruimte vrij voor de blijvende hoektanden die er later aankomen. Ze doen er dus toe, ook al verdwijnen ze later weer.
De periode van de hoektanden is voor veel ouders een zware fase, maar die trekt vanzelf voorbij. Zodra alle vier de hoektanden door zijn, zit het meest onrustige deel van het tandjesgedeelte er bijna op, met alleen de tweede melkkiezen nog als laatste stap naar een volledig melkgebit.
