De eerste keer mama: wanneer spreekt een baby het uit?

Spraakontwikkeling begint met brabbelen

Voordat een baby zijn eerste echte woord spreekt, zijn er veel maanden van geluiden maken en oefenen. Rond de leeftijd van drie tot vier maanden beginnen de meeste baby’s met het maken van klanken. Dit zijn bijvoorbeeld losse geluidjes zoals ‘ga’, ‘boe’ of ‘baba’. Vaak klinkt het alsof ze al echte woordjes proberen te zeggen, maar het zijn vooral klanken zonder betekenis. De spieren in de mond, tong en lippen oefenen volop. Dit oefenen is belangrijk, want zo worden de spieren sterker en leert een kind hoe woorden gevormd worden. Veel ouders vinden het brabbelen schattig, en soms klinkt het bijna als mama of papa. Toch bedoelt een jonge baby hier nog niets mee. Pas vanaf ongeveer acht tot tien maanden gaan sommige baby’s hun eerste herkenbare woordjes gebruiken.

De mijlpaal: wanneer zegt een baby ‘mama’?

Wanneer een kind echt mama zegt en bedoelt, verschilt per baby. Gemiddeld gebeurt dit tussen de negen en vijftien maanden. Sommige kinderen zijn er vroeg bij en zeggen rond hun eerste verjaardag hun eerste duidelijke woordje. Anderen nemen iets meer tijd. Het woordje ‘mama’ wordt vaak samen met ‘papa’ genoemd. Meestal kiest een kind hetzelfde woordje niet telkens als eerste. Sommige kinderen zeggen eerst ‘papa’, anderen juist ‘mama’. Dit heeft te maken met klanken die makkelijk uit te spreken zijn voor baby’s. De klanken ‘m’ en ‘p’ zijn simpel en komen daardoor vaak als eerste. Het moment waarop een baby ‘mama’ zegt, voelt voor veel ouders bijzonder, maar het is heel normaal als het iets later gebeurt. Elk kind ontwikkelt zijn eigen tempo en dat is goed.

Het verschil tussen oefenen en echt zeggen

Het is vaak lastig om te weten wanneer een baby zijn eerste woordje echt bewust zegt. Soms roept een baby meerdere keren ‘mama’, maar lijkt het niet speciaal naar jou gericht. Dit oefenen hoort bij het leren praten. Pas als een kind ‘mama’ zegt en daarbij naar jou kijkt of zijn armpjes uitstrekt, kun je merken dat het bewust gebeurt. Dit noemen experts een betekenisvol woord. Vanaf het moment dat een baby begrijpt dat ‘mama’ bij jou hoort, spreekt hij met meer gevoel en herhaalt het vaker als hij jou mist of nodig heeft. Vandaar dat het eerste bewuste ‘mama’ vaak samenvalt met het zoeken naar troost of aandacht. Het kan zijn dat een baby opeens ineens ‘mama’ roept als je even uit het zicht bent, of als hij wil worden opgepakt. Dan weet je zeker dat het woordje écht is geland.

Zo help je je kindje om te leren praten

Ouders kunnen de spraakontwikkeling op een fijne manier stimuleren. Veel kletsen, liedjes zingen en boekjes lezen werkt goed. Als je met je kind praat, gebruik dan vaak je eigen naam, bijvoorbeeld: “Mama pakt de fles” of “Mama komt zo!” Zo leert je baby sneller koppelen wie of wat bij het woordje hoort. Probeer duidelijke en rustige woorden te gebruiken, praat niet te snel en geef je kindje de tijd om te reageren, ook als hij het niet direct nadoet. Herhaling helpt ook: als je vaak ‘mama’ benoemt, zal je baby het eerder herkennen en zelf willen proberen. Je kunt ook gebaren maken terwijl je praat, bijvoorbeeld bij het woord ‘mama’ naar jezelf wijzen. Met geduld en aandacht groeit het praten vanzelf. Forceer het niet, want elk kind leert op zijn eigen manier en met zijn eigen tempo.

Veelgestelde vragen over wanneer baby mama zegt

• Hoe weet ik of mijn baby ‘mama’ bewust zegt?

  Je merkt dat een kind het bewust bedoelt als hij naar jou kijkt, naar je toe beweegt of zijn armen uitstrekt terwijl hij ‘mama’ zegt. Ook gebruikt je kindje het vaak als hij je aandacht wil of troost zoekt.

• Wat is normaal als mijn baby pas laat ‘mama’ zegt?

  Het is heel normaal dat sommige kinderen pas rond vijftien maanden voor het eerst ‘mama’ zeggen. Ieder kind ontwikkelt zich op zijn eigen manier. Zolang je kindje op andere manieren met geluiden, gebaren of andere woordjes contact maakt, is er meestal niets aan de hand.

• Is het erg als mijn kindje nog niet praat met een jaar?

  Veel kinderen spreken hun eerste echte woordjes rond hun eerste verjaardag, maar sommigen doen dat iets later. Als je kindje wel brabbelt en op andere manieren communiceert, is dat meestal gewoon een teken van een normale ontwikkeling. Maak je je zorgen, dan kun je altijd advies vragen aan het consultatiebureau.

• Hoe kan ik mijn baby helpen om ‘mama’ te leren zeggen?

  Je kunt helpen door veel met je baby te praten, vaak je eigen naam te noemen, veel te benoemen en samen te zingen of boekjes te bekijken. Zorg voor geduld, herhaling en maak praten leuk en ontspannen.

• Zegt elk kind eerst ‘mama’ en daarna ‘papa’?

  Nee, sommige kinderen zeggen eerst ‘mama’, anderen eerst ‘papa’. Het hangt af van welke klanken ze makkelijker vinden en wat ze vaak horen in hun omgeving.