Een baby maakt in het eerste levensjaar acht mentale sprongetjes door. Bij zo’n sprong ontwikkelt de hersenen van je baby zich razendsnel, waardoor hij of zij de wereld ineens op een nieuwe manier waarneemt. Dat klinkt mooi, maar voor jou als ouder voelt het vaak anders: je baby is onrustiger, huilt meer en wil constant bij je zijn.
Hieronder lees je wanneer de sprongetjes baby plaatsvinden, hoe je ze herkent en wat je kunt doen om je kindje erdoorheen te helpen.
Wanneer komen de sprongetjes bij baby’s?
De acht sprongetjes volgen elkaar op in een redelijk voorspelbaar ritme. De leeftijden zijn gerekend vanaf de uitgerekende datum, niet vanaf de geboortedatum. Als je baby te vroeg of te laat geboren is, pas je dat zelf aan.
- Sprong 1 (rond 4 weken): de wereld van sensaties. Je baby begint geluiden, licht en aanrakingen bewuster te registreren.
- Sprong 2 (rond 7 weken): de wereld van patronen. Je baby ziet contouren en herhalingen, en begint te glimlachen.
- Sprong 3 (rond 11 weken): de wereld van vloeiende overgangen. Bewegingen en tonen worden waargenomen als iets dat verandert in plaats van stilstaat.
- Sprong 4 (rond 19 weken): de wereld van gebeurtenissen. Je baby begint te begrijpen dat acties een gevolg hebben.
- Sprong 5 (rond 26 weken): de wereld van relaties. Afstanden en verbanden tussen voorwerpen worden duidelijk; dit is ook de fase van vreemdelingenvrees.
- Sprong 6 (rond 37 weken): de wereld van categorieën. Je baby leert groeperen: honden zijn honden, ook al zien ze er anders uit.
- Sprong 7 (rond 46 weken): de wereld van reeksen. Handelingen in de juiste volgorde zetten, zoals een blokje op het andere stapelen.
- Sprong 8 (rond 55 weken): de wereld van programma’s. Je baby begint een doel voor ogen te houden en probeert dat op verschillende manieren te bereiken.
Hoe herken je een sprong?
De meeste baby’s laten drie signalen zien vlak voor en tijdens een sprong. Ze worden huiliger dan normaal, ze zijn kleveriger (willen constant bij jou zijn) en ze slapen slechter. Dit noemen veel ouders de “drie K’s”: huilen (klagen), kleven en kreunen. Niet elke baby reageert even heftig; sommige babies zijn maar een paar dagen van streek, anderen een week of langer.
Een sprong duurt gemiddeld een paar dagen tot twee weken. Daarna merk je ineens dat je baby iets nieuws kan of doet: een ander geluidje, een nieuwe beweging, of meer begrip voor wat je zegt. Dat “na de storm”-gevoel is voor veel ouders het bewijs dat er iets gebeurd is.
Wat kun je doen tijdens een sprongetje van je baby?
Er is geen manier om een sprong te versnellen of te stoppen. Wat wel helpt, is extra nabijheid bieden. Draag je baby vaker, reageer snel op huilen en neem meer contact-momenten op de dag. Dat geeft je baby het gevoel dat de wereld veilig is, ook al voelt die wereld voor hem of haar ineens heel anders aan.
Pas ook je verwachtingen aan voor slaap en voeding. Tijdens een sprong wil een baby vaker drinken (ook wel “cluster feeding” bij borstvoeding) en wordt vaker wakker ’s nachts. Dat is tijdelijk en heeft geen zin om te “trainen” uit je baby, want de onrust komt van binnenuit, niet van slechte gewoontes.
Wat je beter niet doet: veel nieuwe prikkels aanbieden precies op het moment dat je baby al overprikkeld is. Een sprong brengt al genoeg nieuwe indrukken mee. Rustige omgevingen en vertrouwde gezichten werken dan beter dan speelgoed of drukke uitjes.
Hoe lang duurt elk sprongetje?
De eerste sprongetjes zijn kort, vaak maar een paar dagen. Naarmate je baby ouder wordt, duren de sprongen langer en is de aanloop-periode ook langer. Sprong 8, rond de leeftijd van dertien maanden, kan een aanloopperiode van meerdere weken hebben. Het moeilijke moment vlak voor de sprong (de zogenoemde “stormachtige periode”) is het zwaarst voor zowel baby als ouder.
Is elk kind hetzelfde?
Nee, en dat is belangrijk om te weten. De timing van de sprongen is redelijk vast, maar hoe hevig een baby reageert, verschilt per kind. Een temperamentvol kind laat de sprong veel duidelijker merken dan een rustig kind. Ook kan hetzelfde kind per sprong anders reageren: de ene sprong nauwelijks zichtbaar, de volgende een hele zware week. Vergelijk je baby dus niet met die van een vriendin of met een broertje of zusje.
Wil je weten bij welke sprong jouw baby precies zit? Tel het aantal weken vanaf de uitgerekende datum en kijk welke sprong daarbij past. Dat geeft houvast als je een drukke periode probeert te begrijpen, en het helpt om geduldig te blijven wanneer je baby moeilijk doet zonder duidelijke reden.
