De wakkertijd van een baby is de tijd tussen twee slaapperiodes in. Per leeftijd verschilt die tijd sterk: een pasgeboren baby kan soms maar 45 tot 60 minuten wakker blijven, terwijl een baby van 11 maanden al 2 tot 4 uur aaneen wakker kan zijn. Weten wat een passende wakkertijd is voor de leeftijd van jouw baby helpt je om oververmoeidheid te voorkomen en slaap makkelijker te laten gaan.
Wat zijn wakkertijden en waarom zijn ze belangrijk?
Een wakkertijd begint zodra je baby wakker wordt en eindigt op het moment dat hij of zij weer in slaap valt. Als je een baby te lang wakker houdt, raakt hij overprikkeld. Dat klinkt tegenstrijdig, maar een te vermoeide baby heeft het juist moeilijker om in slaap te vallen. Signalen van oververmoeidheid zijn: hard huilen, wrijven over de ogen, wegkijken, snotterig klinken of juist heel druk doen.
Omgekeerd, te vroeg naar bed leggen werkt ook niet goed. Dan is je baby nog niet moe genoeg en protesteert hij in bed. Het is dus een kwestie van het goede moment herkennen, en dat moment hangt sterk af van de leeftijd.
Wakkertijden baby per leeftijd op een rij
Hieronder zie je een overzicht van de gemiddelde wakkertijden per leeftijdsfase. Dit zijn richtlijnen, want elk kind is anders. Het ene kind heeft iets meer slaap nodig dan het andere.
| Leeftijd | Gemiddelde wakkertijd |
|---|---|
| 0 tot 6 weken | 45 tot 60 minuten |
| 6 weken tot 3 maanden | 60 tot 90 minuten |
| 3 tot 5 maanden | 1,5 tot 2 uur |
| 5 tot 8 maanden | 2 tot 3 uur |
| 8 tot 10 maanden | 2,5 tot 3,5 uur |
| 10 tot 12 maanden | 2 tot 4 uur |
Belangrijk om te weten: de wakkertijd aan het einde van de dag is vaak langer dan de wakkertijd in de ochtend. Een baby van 5 maanden kan ’s ochtends na 1,5 uur al slaaptekens geven, maar ’s middags 2 tot 2,5 uur wakker blijven voordat hij naar bed gaat voor de nacht.
Slaaptekens herkennen: zo weet je dat de wakkertijd bijna om is
De wakkertijden hierboven zijn een handig startpunt, maar je baby geeft zelf ook signalen dat hij of zij moe wordt. Let op deze tekens:
- Wrijven over de ogen of oren
- Wegkijken of weinig oogcontact maken
- Gapen
- Onrustig bewegen of juist stiller worden
- Huilen of klagen zonder duidelijke andere reden
- Minder interesse in speelgoed of jou
Als je deze tekens ziet, is het tijd om je baby naar bed te brengen, ook als de wakkertijd op de klok nog niet om is. De klok is een houvast, je baby’s gedrag is de echte maatstaf.
Overprikkeling door een te lange wakkertijd
Een veelgemaakte vergissing is wachten tot je baby duidelijk moe is voordat je hem naar bed legt. Tegen die tijd is hij vaak al over zijn vermoeidheidspunt heen. Het stresshormoon cortisol stijgt dan in zijn bloed, waardoor hij juist moeilijker tot rust komt. Je herkent dit aan een baby die heel erg huilt, stijf aanvoelt of niet wil drinken.
Probeer je baby te leggen bij de eerste, subtiele moeheidsignalen. Dat is voor veel ouders wennen, zeker als je baby er nog actief en vrolijk uitziet. Toch werkt het beter dan wachten tot het protest in volle gang is.
Wakkertijden en dutjes: hoe past het bij elkaar?
Het aantal dutjes dat je baby per dag doet, hangt direct samen met de wakkertijden. Een pasgeboren baby heeft heel korte wakkertijden en slaapt daardoor meerdere keren per dag. Naarmate de wakkertijden langer worden, vallen er dutjes weg.
- 0 tot 3 maanden: 4 tot 5 dutjes per dag, soms meer
- 3 tot 6 maanden: 3 tot 4 dutjes per dag
- 6 tot 9 maanden: 2 tot 3 dutjes per dag
- 9 tot 12 maanden: 2 dutjes per dag
Een baby van 11 maanden heeft bijvoorbeeld genoeg aan twee dutjes: een ochtenddutje en een middagdutje. De langste wakkertijd is dan de avond, vóór het slapen gaan voor de nacht. Dat kan oplopen tot zo’n 3 tot 4 uur.
Veelgestelde vragen over wakkertijden
Wat als mijn baby veel korter wakker wil blijven dan de richtlijn?
Sommige baby’s hebben van nature iets meer slaap nodig. Zolang je baby goed groeit, tevreden is na het eten en niet ziek is, is een iets kortere wakkertijd geen probleem. Pas op dat een te korte wakkertijd overdag niet ten koste gaat van de nacht.
Mijn baby wil langer wakker blijven dan de richtlijn. Wat nu?
Sommige baby’s zijn iets fitter van aanleg. Houd de slaaptekens in de gaten en let op hoe de nacht verloopt. Als je baby goed slaapt en overdag vrolijk is, is er waarschijnlijk niets aan de hand. Worden de nachten slechter of is je baby overdag prikkelbaar, dan is de kans groot dat hij toch eerder naar bed moet.
Tellen voedingen mee in de wakkertijd?
Ja, de hele periode dat je baby wakker is telt mee, inclusief de tijd die hij nodig heeft om te drinken. Een voeding vlak na het wakker worden hoort dus bij diezelfde wakkertijd.
Door de wakkertijden van je baby goed in de gaten te houden en af te stemmen op zijn leeftijd en signalen, maak je slaap een stuk soepeler voor jullie allebei. Het vraagt oefening en aandacht, maar het patroon valt steeds makkelijker te herkennen naarmate je je baby beter kent.
