De eerste echte lach van een baby verschijnt meestal tussen de zes en acht weken na de geboorte. Dat is het moment waarop een baby voor het eerst bewust lacht als reactie op iemand of iets. Voor die tijd zie je wel glimlachjes, maar die zijn nog niet bedoeld als communicatie.
Er zit dus een verschil tussen die vroege glimlachjes en een echte sociale lach. Dat onderscheid is handig om te kennen, zodat je weet wat je kunt verwachten en wanneer je je echt kunt verheugen op die eerste lach.
De reflexglimlach: al in de eerste dagen
Kort na de geboorte, al vanaf dag drie, kunnen baby’s glimlachen. Dat klinkt vroeg en dat is het ook. Deze vroege glimlach is een reflex, geen bewuste reactie. De baby glimlacht niet omdat hij jou ziet of omdat hij blij is. Het is meer een beweging die het gezicht vanzelf maakt, vergelijkbaar met andere reflexen die pasgeboren baby’s hebben.
Je ziet deze reflexglimlach vaak als de baby slaapt of net wakker wordt. Het gezichtje trekt even omhoog, en dan is het alweer voorbij. Schattig om te zien, maar nog geen teken dat de baby reageert op jou of zijn omgeving.
Wanneer lachen baby’s voor het eerst echt?
De eerste echte, bewuste lach komt gemiddeld rond zes tot acht weken. Dit heet de sociale lach: de baby lacht omdat hij jou herkent, een grappig geluid hoort of een vrolijk gezicht ziet. Het is een echte reactie op de wereld om hem heen.
Deze mijlpaal is goed te onderscheiden van de reflexglimlach. Een sociale lach gaat gepaard met oogcontact, en soms maakt de baby ook geluiden. Je merkt dat de baby actief reageert op wat jij doet. Als je stopt, stopt ook de lach. Als je doorgaat, lacht hij verder. Dat heen en weer is nieuw en bijzonder.
Niet elke baby is precies hetzelfde. Sommige baby’s lachen al vroeger, andere wat later. Werd de baby te vroeg geboren? Reken dan met de bijgestelde leeftijd (de leeftijd gerekend vanaf de uitgerekende datum), niet de werkelijke geboortedatum. Een prematuur geboren baby van acht weken oud kan er dus nog een paar weken voor nodig hebben.
Zo lok je de eerste lach uit
Je kunt de baby helpen door veel te praten, te zingen en overdreven mimiek te gebruiken. Baby’s reageren sterk op gezichten en stemmen van mensen die ze kennen. Kom dicht bij het gezicht van de baby en maak oogcontact. Glimlach breed, maak gekke geluiden of verander je stem van hoog naar laag.
Een paar dingen die goed werken:
- Praat met een hoge, vriendelijke stem (baby’s zijn gevoelig voor hogere tonen)
- Maak herhalende geluiden of rijmpjes
- Maak overdreven blije gezichten vlak voor zijn gezicht
- Reageer enthousiast als de baby zelf een geluid maakt
Kietelen werkt pas wat later, meestal pas als de baby drie tot vier maanden oud is. Daarvoor reageert een baby er nog nauwelijks op.
Wanneer is later lachen een reden voor aandacht?
De meeste baby’s lachen voor het eerst voor ze drie maanden oud zijn. Is je baby al drie maanden en glimlacht hij helemaal niet, ook niet als je hem aankijkt of met hem praat? Dan is het slim om dat te bespreken met de huisarts of het consultatiebuureau. Het hoeft niets ernstigs te betekenen, maar het is wel een ontwikkelingssignaal dat een professional kan beoordelen.
Houd ook in gedachten dat baby’s onderling sterk verschillen. Sommige baby’s zijn van nature wat ingetogener en lachen minder snel of minder uitbundig. Dat zegt op zichzelf nog niets, zolang de baby wel reageert op jou en zijn omgeving.
De eerste lach voelt als een mijlpaal, en dat is het ook. Het is een teken dat de baby zijn omgeving herkent en begint te communiceren. Alles wat je daarvoor doet, namelijk praten, zingen en aankijken, legt de basis voor die eerste echte lach en voor alle lachjes die daarna komen.
